-
3 دقیقه زمان مطالعه
سازمان ملی تنظیم بازار چین روز جمعه اقدام به احضار چندین شرکت بزرگ حوزه تجارت الکترونیک و پلتفرمهای آنلاین کرد و از آنها خواست تا مطابق قوانین و مقررات کشور عمل کرده و شیوههای تبلیغاتی و رقابتهای پرهزینه را کنترل کنند.
در بیانیهای که روز شنبه در حساب رسمی این سازمان در ویچت منتشر شد، نام شرکتهایی همچون Alibaba، Douyin (نسخه چینی TikTok) و Meituan دیده میشود. به این شرکتها تأکید شد که باید تمام اشکال رقابت «بیثمر» یا به اصطلاح چینی، «رقابت درونگرایانه» (Involution-style competition) را متوقف کنند.
رقابت «بیثمر» چیست؟
اصطلاح «Involution-style competition» از زبان چینی گرفته شده و به نوعی رقابت اشاره دارد که منابع را هدر میدهد، اما باعث افزایش تولید یا بهرهوری واقعی نمیشود و اغلب به کاهش سودآوری منجر میشود. این نوع رقابت، معمولاً در محیطهای تجاری پرسرعت با تبلیغات سنگین، تخفیفهای پرهزینه و فشار بر کارکنان و فروشندگان رخ میدهد.
در جلسه احضار، شرکتهای دیگری مانند Baidu، Tencent، JD.com و Taobao Flash Sales نیز حضور داشتند. مقامات تاکید کردند که این شرکتها باید فعالیتهای تبلیغاتی و روشهای رقابتی خود را بازبینی کنند و از ایجاد فشار بیمورد روی بازار و کاربران خودداری نمایند.
تمرکز بر Alibaba
Alibaba، غول تجارت الکترونیک چین، یکی از اصلیترین شرکتهای احضار شده بود. این شرکت که در سال ۱۹۹۹ توسط جک ما تاسیس شد، به سرعت به یکی از بزرگترین بازیگران تجارت آنلاین در جهان تبدیل شد و طیف وسیعی از خدمات شامل فروشگاه آنلاین Taobao، بازار B2B Alibaba.com و خدمات پرداخت Alipay را ارائه میدهد.
Alibaba در طول سالهای اخیر به دلیل رشد سریع و نفوذ گسترده در بازار چین تحت نظر مقامات قرار داشته است. از جمله مواردی که دولت چین بر آن حساس است، شیوههای رقابتی بسیار فشرده، تخفیفهای سنگین و تبلیغات گسترده است که باعث میشود شرکتهای کوچک و تازهوارد در بازار توان رقابت نداشته باشند و منابع بازار به شکل کارآمد مصرف نشود.
مقامات چینی در جلسه اخیر تأکید کردند که Alibaba و دیگر شرکتها باید «رقابت سالم و کارآمد» را رعایت کنند و از فشار بیش از حد بر کاربران، فروشندگان و بازار جلوگیری نمایند. این اقدام بخشی از سیاستهای چین برای تنظیم اقتصاد دیجیتال و کنترل رفتارهای انحصاری در بازار است.
اقدامات پیشین دولت چین
این اولین بار نیست که دولت چین اقدام به احضار شرکتهای بزرگ آنلاین میکند. طی چند سال گذشته، شرکتهایی مانند Alibaba و Tencent چندین بار تحت تحقیقات نظارتی قرار گرفتهاند و مجبور به تغییر در مدلهای تجاری و قوانین داخلی خود شدهاند. هدف اصلی، جلوگیری از تمرکز قدرت اقتصادی در دست چند غول فناوری و تضمین رقابت سالم در بازار است.
تحلیلگران میگویند احضار اخیر نیز میتواند نشانهای از تمرکز بیشتر دولت چین بر پایداری اقتصاد دیجیتال و کاهش فشارهای تبلیغاتی بر کاربران باشد. همچنین انتظار میرود که شرکتها مدلهای بازاریابی خود را بازبینی کرده و شیوههای «رقابت بیثمر» را کاهش دهند تا هم سودآوری خود را حفظ کنند و هم با سیاستهای جدید دولت هماهنگ شوند.
به این ترتیب، بازار دیجیتال چین وارد مرحلهای جدید شده است که در آن رقابت باید هوشمندانه، کارآمد و مطابق با مقررات قانونی باشد و شرکتها دیگر نمیتوانند با شیوههای پرهزینه و فشارهای بیمورد، سهم بیشتری از بازار را به دست آورند.